Inspiratie
Preek van zondag 1 maart 2026
Inleiding
Tien weken terug zongen we met Kerst:
‘Daar is uit ’s werelds duistere wolken / een licht der lichten opgegaan...’
Over vijf weken – in de Stille Week – gedenken wij het lijden en sterven van Jezus.
Dat herhalen we een aantal malen per jaar bij de avondmaalsviering door middel van het delen van brood & wijn, en dán met name horen wij die overbekende woorden:
‘...mijn lichaam dat voor u gegeven wordt’/ ...mijn bloed dat voor u vergoten wordt’.
Hoezo is dit lijden en sterven ‘voor óns’?
En hoezo gaat ons hier een licht op?
Daar wil ik graag met jullie over nadenken
De apostel Paulus roept ons in de lezing van vandaag op om Jezus centraal te houden: ‘Laat de Heer uw vreugde blijven!’
Wat houdt dat ín, dat Jezus onze vreugde is?
Het evangeliegedeelte dat we daarbij krijgen aangereikt, is het verhaal van de verheerlijking op de berg.
Als antwoord op de verkondiging speelt Pim Schipper straks op het Kiespenningorgel “JESU, MEINE FREUDE” van J.S. Bach...
Verkondiging
Broeders en zusters, gemeente van onze Heer Jezus Christus,
In het leven van de apostel Paulus draait het om het kennen van Jezus Christus,
Hém kennen en daardoor één met Hem worden:
10 Ik wil Christus kennen
door de kracht van zijn opstanding te ervaren,
door te delen in zijn lijden en aan Hem gelijk te worden in zijn dood,
in de hoop ook zelf uit de dood op te staan.
Het gaat hier, zoals jullie zullen begrijpen, niet om een intellectueel of theoretisch kennen – hoewel je je verstand er niet bij thuis kunt laten.
Het gaat, denk ik, ook niet om een geheimzinnig kennen dat alleen aan een kleine kring zeer religieuze mensen is voorbehouden, want Paulus schrijft deze brief aan de gemeente in Filippi,- overigens de allereerste christelijke gemeente op het Europese vasteland! – en dat was, als al zijn gemeentes, een allegaartje van joden en heidenen, ontwikkelde en eenvoudige mensen, die door het evangelie waren aangesproken.
In Paulus getuigenis over Jezus hadden ze tot hun verrassing het goede en liefdevolle van een goddelijke nabijheid ervaren en dat had hen goed gedaan; daar waren ze blij van geworden.
Dikke kans dat u, zoals u hier zit, daarvan iets herkent.
‘Laat de Heer uw vreugde blijven!’
Mijns inziens dienen kerkdiensten geen ander doel dan dit!
Dat wij door ons zingen, bidden en luisteren opnieuw bij Jezus bepaald worden;
dat wij ons hart nóg meer aan Hem verpanden en dat Hij ons nog meer aan zich bindt.
Bij dat ‘kennen’ waar Paulus het over heeft, moet ik denken aan een uitdrukking over verkering-hebben, die in onbruik is geraakt – in vervlogen tijden zei men dan ‘hij of zij heeft kennis aan een meisje of aan een jongen’.
Dat wilde zeggen dat iemand met een ander aan een gezamenlijke weg was begonnen, die vermoedelijk zou uitmonden in een verbintenis voor het leven. Ze gingen man-en-vrouw worden.
Het is een kennen dat met een persoonlijke relatie te maken heeft: met blij zijn met elkaar, elkaar liefhebben, bij de ander willen blijven – je kunt je het leven zonder die ander niet meer voorstellen. Je belooft elkaar trouw tot in de dood...
Waarom zouden we zo’n persoonlijke relatie met Jezus willen.
En wat moet je je daarbij voorstellen?
Misschien dat het verhaal van de verheerlijking op de berg ons daarbij kan helpen...
Het is – zeg maar gerust - een uitzonderlijk verhaal.
Gesitueerd op een berg: een bovenaards tafereel.
Jezus als een glanzende hemelse gestalte in gesprek met twee centrale figuren uit Gods geschiedenis met Israël.
Petrus, Jacobus en Johannes mogen er getuige van zijn. Ze worden door Jezus uitgenodigd en meegenomen...
Zij zijn het trouwens ook die Hij, vlak voor zijn dood, na het laatste avondmaal, uitnodigt om met Hem mee te gaan de diepte in, naar het dal van Gethsemane,
om daar met Hem te bidden en te waken.
Maar Hij heeft niets aan hen. Tot driemaal toe vallen ze in slaap.
Dan laat Hij hen slapen.
Hij begrijpt dat Hij zijn weg alleen moet gaan...
Maar hier, midden in het evangelie, lang voor het zover is, neemt Jezus hen mee een berg op voor een top-ervaring. Hij wil dat ze getuige worden van, ja, van wát eigenlijk...?
Je krijgt bij het lezen de indruk dat het om een visioen gaat, een voorspellend droomgezicht. Een kijkje áchter de schermen van de werkelijkheid...
Zoals gezegd, Jezus verandert van gedaante en krijgt een hemelse uitstraling,
en in die hoedanigheid zien ze hem spreken met Mozes en Elia,
– Mozes de grote man van de Uittocht en de Wetgeving op de Sinaï,
- en Elia, de profeet bij uitstek, die op de berg Karmel het gevecht aanging met de Baälpriesters - om wie er recht van spreken had, als het over ‘God’ gaat.
Zij zijn ook de enige twee gestalten uit het Oude Testament, waarvan wordt vermeld dat ze niet zijn gestorven! Van beiden staat er dat God hen wegnam van de aarde...
Petrus is – als steeds - de eerste die reageert.
Hij begrijpt uit dit visioen dat Jezus aan het rijtje van wet en profeten moet worden toegevoegd, als een derde grote figuur. Hij wil voor hen alle drie een tent bouwen, want
- Mozes staat voor de Wét, waarin God aan zijn volk vertelt wat Hij van hen verwacht.
- Elia staat voor de Profeten, die aan de kaak stellen dat zijn volk zich aan die Wet niet houdt, maar dat God Zijn recht handhaaft, en niet opgeeft wat zijn hand begon!
- En nu is hier de mens, die Gods liefde en trouw op aarde waar gaat maken. Aan wie heel de wereld gaat zien wie God is, hoe God doet, wat je van God mag verwachten:
Hij zal – dat zullen de volgelingen nog ontdekken! - de zijnen niet laten vallen!
Ook niet als ze niet wakker kunnen blijven om met Hem te waken, ook niet als ze Hem ten langen leste verraden of verloochenen, ook niet als zijn volgelingen massaal op de vlucht gaan, ook niet als zijn volk Hem tenslotte ter dood veroordeelt, en heidenen Hem de meest verachtelijke straf aandoen die ze kennen: kruisiging.
Zelfs zijn dood zal Hem niet uitwissen – maar dat konden Petrus, Johannes en Jacobus op dat moment allemaal nog niet weten...
Deze mens zal aan de wereld duidelijk maken wat het betekent dat God barmhartig is, en genadig, en geduldig, en trouw en waarachtig (Ex. 34:6vv);
‘Zoals een vader liefdevol zijn armen / slaat om zijn kind,
omringt ons met erbarmen / God onze Vader, want wij zijn van Hem.
Hij die onszelf uit aarde heeft genomen / Hij weet dat wij,
uit stof aan het licht gekomen, / slechts leven op de adem van zijn stem’
(Ps. 103: 5 berijmd)
Van deze Jezus zal de wereld leren dat God Liefde is, en dat Liefde dienen is, en vergeven, en ‘de minste durven zijn’. Dat Liefde niet leeft van zien, maar van geloven, van hoop, geduld en volharding. En dat Liefde - door lijden en dood heen! - naar het ware leven leidt!
Mozes, de man Gods mocht het beloofde land niet binnengaan.
Hij moest het doen met een vergezicht... – hij staat voor al die miljoenen vromen, die hun vertrouwen op God hebben gesteld, maar hun droom niet in vervulling hebben zien gaan: Niet zien, maar tóch geloven!
Elia is de profeet die de moed verloor en wenste te sterven. Hij zag niet hoe van God en zijn bedoeling met deze wereld nog iets terecht kon komen - hij staat voor al diegenen die het niet kunnen volhouden, die het willen opgeven
Heer, herinner U de namen / van hen die gestorven zijn,
En vergeet niet hoe zij kwamen / langs de straten van de pijn,
Langs de wegen van het lijden / door het woud van eenzaamheid...
Met hén is Jezus is in gesprek.
En waar kan dat gesprek anders over gaan, dan over hoe je het volhoudt
in een wereld, waarin zoveel verzet is tegen God, waar het recht met voeten wordt getreden, en de Liefde wordt vertrapt. Hoeveel bloed kleeft er aan onze handen? Hoe onvergeeflijk is de schuld? Wie verlost ons...
Zal er ooit een dag van vrede / zal er ooit bevrijding zijn
Voor wie werden doodgezwegen of levenslang gebroken zijn...?
Jezus komt deze uitzichtloosheid binnen met zijn geloof, zijn hoop en zijn liefde.
Het is Hem een vreugde om de wil van zijn hemelse Vader te doen, en Hij doet wat Hij kan. Hij heeft er álles voor over. Wees toch genadig, roept Hij.
Voorbíj plichten en rechten bekommert hij zich om mensen en gaat het gevecht aan met heersende machthebbers, gelijkhebbers en fanatici.
Hij weet dat Gods kracht in zwakheid wordt volbracht...
Dus geeft Hij niet op. Ook niet als Hij wordt teruggedrongen tot op het kruis, tot in de dood: ‘Alles wat over ons geschreven is, gaat Hij volbrengen in zijn laatste dagen...
Hij geeft zijn leven en zijn dood...
En dan herinneren zijn volgelingen zich die woorden, die daar hebben geklonken op de berg:
‘Dit is mijn geliefde zoon, in Hem vind ik vreugde. Luister naar Hem’
Dat brengt ons terug bij de brief aan de Filippenzen:
Paulus legt aan zijn lezers uit dat hij een Farizeeër was, vol van de wet en van het naleven ervan. Daarin vond hij zijn positie, zijn gelijk en zijn recht van spreken.
Er is niets nieuws onder de zon: ze zijn van alle tijden: mensen die hun eigen wetten heilig verklaren, en zich beroepen op wat ze hebben en zijn
Vandaag bijvoorbeeld horen we het geschreeuw van mensen die hun recht van spreken, hun gelijk en hun positie ontlenen aan het feit dat ze blank zijn. Die zich beroemen op het hebben van een ‘christelijke beschaving’ en daaraan het recht ontlenen om de baas te spelen.
In de Moslimwereld heb je religieuze bazen die die onder het motto ‘God wil het’ het recht krombuigen, van barmhartigheid niet willen weten, en tegenstanders het recht op bestaan ontzeggen.
Van dat soort was Paulus ook, maar hij is – zo lezen we in zijn bekeringsverhaal - door Jezus uit het zadel geworpen: “Wat voor mij winst was, ben ik omwille van Christus als verlies gaan beschouwen. Sterker nog, alles beschouw ik als verlies. In mijn ogen is het waardeloze troep, want alles wordt overtroffen door het kennen van Christus Jezus”
Petrus, Johannes en Jacobus moeten dat allemaal nog ontdekken.
Maar toch werpen ze zich ter aarde, als hen duidelijk wordt met wie ze hier te maken hebben. Wie kan bestaan oog in oog met de Liefde?
Wat kan je dan nog in de strijd gooien?
Als er íets is dat we van Jezus Christus kunnen leren, dan is het dit:
Een mens te zijn op aarde / in deze wereldtijd
Is leven van genade / buiten de eeuwigheid...
De Genade neemt ons zoals we zijn, mét onze schuld
en geeft de wereld niet op
Gods goedheid bevrijdt ons van angst om zelfbehoud
en leert ons om dienstbaar te zijn
Jezus’ Liefde berooft ons van al te hoge gedachten
als dat wij zelf de wereld moeten redden...
wij ontdekken dat wij allen leven van Gods goedheid
en die goedheid duurt in eeuwigheid!
Geloven in Jezus is geen wegkijken van de werkelijkheid, maar juist de werkelijkheid -met alle onmacht en schuld en vijandschap tegen de Liefde - onder ogen durven zien.
Mijn landelijk bekende collega Alain Verheij zegt het zo:
Wie Jezus Christus kent, durft erkennen: dat het er met de wereld slechter voorstaat dan wij durven vrezen, maar ook: dat het beter wordt dan we durven hopen!
Dát is, denk ik, min of meer waar Paulus op doelt, als hij schrijft:
‘Ik wil Christus kennen
de kracht van zijn opstanding te ervaren,
delen in zijn lijden en aan Hem gelijk worden in zijn dood,
in de hoop ook zelf uit de dood op te staan.’
O grote God die liefde zijt / o Vader van ons ons leven
Vervul ons hart / dat wij altijd / ons aan uw liefde geven...
Lof zij Christus in eeuwigheid.
terug
Agenda
Stilte viering
do 12 mrt 2026 om 19:30Kerkenraadsvergadering
ma 16 mrt 2026 om 20.00BovenWijks - Johannes Passion
di 17 mrt 2026 om 20:00Samenwerking met
Uitzenden van een kerkdienst
Op kerkdienstgemist.nl hebben we een gemeenschappelijke online omgeving met de Hervormde gemeente.
Wijdekerk
YouTubekanaal met filmpjes
Op het YouTube kanaal van onze gemeente zijn speciaal opgenomen filmpjes te bekijken.you tube kanaal pkn Wijk bij Duurstede